های آدمیزاد! بیا شک کنیم

در فیلم in Bruges، پسربچه‌ای را میبینیم که به منظورِ طلبِ بخشش از گناهانش، به کلیسا آمده. وی گناهانش را، شاید به بهانه آنکه فراموش نکند، بر کاغذی نوشته: 1. این ماه، مودی برخورد کردم. 2. در درسِ ریاضی گند زدم. 3. غمگین بودم. همین پسربچه توسطِ مردی به قتل میرسد که گناهِ قابلِ اعترافش، قتلِ یک کشیش، صرفا به خاطرِ بدست آوردن پول بوده است. مردِ دیگری هم هست که دستورِ قتل صادر میکند. این مرد قواعدی دارد که تا آخرین دم، بر طبقِ آنها صحبت و عمل میکند. پیش از خودکشی نیز، جمله‌ای بیان میکند که ذکرش خالی از لطف نیست: “You’ve got to stick to your principles.”

در محلِ کارم عروسکی دارم، با یک صورتِ خندان و یک صورتِ گریان، پشتِ آن. هر روز صبح بلا استثنا، میبینم که دخترکم با صورتِ گریانش سلامم میکند و لابد گله میکند از پسرِ جوانِ خدماتیمان* که دیشب میزم را مرتب کرده و عروسکم را به این رو خوابانده!

در فیلمِ monster، شخصیتِ زنی به تصویر کشیده شده که به گناهِ کشتن مردهایی، محکوم به اعدام میشود. زن، از مردها پول میگیرد، سرویسی میدهد، آنها را میکشد. شخصیتی تقریباً مشابهِ همان خفاشِ شبِ منفورِ خودمان. نکته اینجاست که در سکانسِ مربوط به اعدامِ این زن، ما سه نفر تماشاگرِ فیلم، بغض کرده بودیم! صادقانه بگویم، نمیخواستیم این زن بمیرد. انصاف نبود!

چند روزِ پیش با مردی برخورد کردم که گمان میکردم ظرفِ چند روزِ آتی، پیشنهادِ ناخوشایندی به من خواهد داد، لذا، به خیالِ خودم، تا دیر نشده، برخوردِ نجیبانه/وحشیانه‌ای نشان دادم. امروز فهمیدم -اگر این بار درست فهمیده باشم- تمامِ تلاشِ او، صرفا برایِ مطرح ساختنِ خودش، و بع تبعِ آن بدست آوردنِ امکانِ اشتغال و نهایتاً ارتزاقِ تک فرزندش بوده است!

در کتابِ بیگانه‌ای در دهکده، نوشته مارک تواین، دو پسرِ نوجوان که یکی از آنها، در حقیقت یک فرشته(آگاه از همه چیز) است، به زندانی مراجعه کرده، صحنه‌ی شک.نجه‌ی مردی را میبینند. پسرک شکایت میکند که این یک عملِ حیوانیست! فرشته به سرعت پاسخ میدهد: "نخیر! این عمل انسانی است... این اعمال برازنده‌ی نژاد پست و حقیر شماست.. هیچ حیوانی هرگز مرتکبِ عملِ بیرحمانه نمیشود. این عمل منحصر به کسانیست که قوه‌ی تمیز اخلاقی دارند... "**.


شک میکنم.

* همان پسری که بویِ تهوع‌آوری میدهد و شبها که همه میروند زبان انگلیسی میخواند.
** برگرفته از متنِ کتاب، ترجمه نجف دریابندری